زلزله

زمین‌لرزه:

زمین‌لرزه عبارت است از گسیختگی ناگهانی در امتداد گسل‌ها و چین‌های فعال پوسته زمین که عمدتاً ناشی از سه پدیده است:  ۱. حرکت صفحات تکتونیکی که اصلی‌ترین علت است؛ ۲.  فعالیت‌های آتشفشانی ؛ ۳. ریزش‌های سنگین زیرزمینی یا فروپاشی غارها.

این گسیختگی امواج ارتجاعی منتشر می‌کند که به سطح زمین رسیده و ضمن ایجاد لرزش و تکان‌های شدید می توانند شکاف‌های عمیق در زمین ایجاد نمایند. بر اساس استانداردهای بین‌المللی بیمه حوادث طبیعی، وقوع حادثه زمانی محقق می‌شود که شتاب جنبش زمین ثبت‌شده توسط شبکه لرزه‌نگاری معتبر جهانی در محل ساختمان، از آستانه تعیین‌شده در آیین‌نامه‌های ملی فراتر رود. در این حالت، خسارت‌های ناشی از تغییرشکل سازه، ترک‌های اساسی در دیوارهای باربر، ریزش جزئی یا کلی، نشست فونداسیون، جابجایی ستون‌ها و تخریب تأسیسات ثابت ساختمان مانند لوله‌کشی و تأسیسات برقی تحت پوشش قرار می‌گیرد. نکته مهم آنکه خسارت‌های ناشی از روانگرایی زمین و رانش زمین در صورت وقوع همزمان با زلزله نیز مشمول همین پوشش خواهند بود.

جالب است بدانید در زبان پارسی کهن به این رخداد «بومهن» می‌گفتند؛ «بوم» به معنی سرزمین یا جایگاه و «هن» به معنی لرزش و جنبش. منطقه بومهن در شمال شرق تهران در مسیر جاده هراز و دامنه‌های شرقی دماوند به دلیل وقوع تکان‌ها و لرزش‌های پیاپی ناشی از فعالیت‌های آتشفشانی دماوند در هزاران سال قبل، به همین نام نامگذاری شده است. پس از ورود دانش جدید زمین‌شناسی در دوران قاجار، واژه «زمین‌لرزه» به عنوان ترجمه تحت‌اللفظی از واژه بیگانه وارد زبان فارسی شد و کم‌کم جایگزین «بومهن» گردید.

 Earthquake

An earthquake is a sudden rupture along active faults and folds of the earth’s crust, mainly caused by three phenomena: 1. the movement of tectonic plates, which is the primary cause; 2. volcanic activities; 3. heavy underground collapses or the falling of caves.

This rupture propagates elastic waves that reach the earth’s surface and, while causing intense shaking and vibrations, can also create deep fissures in the ground. According to international standards of natural disaster insurance, an event is deemed to have occurred when the peak ground acceleration recorded by a credible global seismographic network at the building’s location exceeds the threshold established in national building codes. In such a case, damages resulting from structural deformation, fundamental cracks in load-bearing walls, partial or total collapse, foundation settlement, column displacement, and destruction of fixed building installations such as plumbing and electrical systems are covered. Importantly, damages caused by soil liquefaction and landslide, if occurring simultaneously with the earthquake, are also included in this coverage.

It is interesting to know that in ancient Persian language, this phenomenon was called “Boom-e-Hen”; “Boom” means land or place, and “Hen” means shaking or motion. The region of “Boom-e-Hen” in northeast Tehran, along the Haraz road and the eastern slopes of Mount Damavand, was named so due to the occurrence of repeated shocks and tremors caused by volcanic activities of Mount Damavand thousands of years ago. After the introduction of modern geology in the Qajar era, the word “earthquake” (literally “ground-shaking”) entered Persian as a literal translation of the foreign term, and gradually replaced “Boom-e-Hen”.